Archive for Juli 25th, 2023

Tschib: Jerinipe le keripestar

Juli 25th, 2023  |  Published in Romani, dROMa (Magazin)

Unterricht: Kinder in Elda (Alicante) lernen einige Wörter Caló, 2023 (Foto: CEIP Virgen de la Salud)O Caló – i tschib le Gitanojerendar

Avrijal sar ande but avre tschib­tscha, save bejg taj ari ispi­dim ule, o Roma­ni le Gitano­je­ren­dar na ulo putrim. Hatek andi Espa­nija ande jek nevi forma, ojs afka akar­di keve­ri­mi tschib, prik dschiv­tscha.

Pal i thaneskeri tschib (espanitiki-, katalani­schi-, baski­schi tschib) andi Espanija afka jek baro khetan phandli­pe le tschib­tschen­dar dija: o espa­nitiko Caló, o Caló catalán andi Kata­lonija taj o Erro­mintxe­la ando Basken than. Andar i Espa­nija o Caló te ando Portugal (Calão), andi sud Francija taj andi Latajn­amerika pelo, kaj ajge­ni droma and tscha­latscha.

Ada keripe, la visenschoft dschi adi fascinirinel; vaschoda, kaj ada ando glajchi koja, te ande avre riktscha­kere thana la Euro­patar – andi Bari Bri­tanija vaj Skan­di­navija –, pe afka tel khel­tscha. O akaripe la tschib­tschakera visen­schof­­tatar adalekse hi Para­romani. Adala tschib­tscha hi, save pumari grama­tika­lischi stru­ktur­tscha upre den, lengere Roma­ni-ala­va ham ande bare falati upre likeren: I gra­matika taj o leksik (Roma­ni-alava) andar min­den­feli­tike tschib­tscha an.

Adi o aguno Caló, butvar tschak ande tschule falati meg angle al taj poar ko­men­ta­tortscha bojd naschado le diken. Ham ada te imar angle 200 berscha butscho­lahi, kada pumen o erschti – la roman­ti­katar tradime – tschib­tschakere for­schertscha la bari­kana, afka phen­da meri­peskera tschib­tschake le Gitano­­jerendar te intere­sirinel kesdinde. Read the rest of this entry »