Archive for August 25th, 2022

Romano Dikipe (august 2022)

August 25th, 2022  |  Published in Radio, Podcast & TV

ORF Romano DikipeRomano Dikipe
Televisakero magacin le Romenge taj Sintijenge
ORF 2 Burgenland, 14.8.2022 | →on Demand

Prik dipe le posicijonakere papruschistar le politischi fatreterenge (kipo: volksgruppen.orf.atO pharipeskero gendo le augustiskere ardi­pestar „Roma­no Dikipe“ upro gondo­lipes­kere thana le Romen­ge taj Sinti­jenge andi Austrija paschlol: Amen phukavas pedar gondo­li­peskere thana ando Burgenland, pedar o planimo centrali gondoli­peskero than Be­tschiste, pedar o 2to au­gust, o inter­naci­jo­nali holo­caustis­kero gondo­li­pes­kero di le Ro­menge taj Sinti­jenge, pedar o Baranka par­kiskero gondo­li­pes­kero mula­tintscha­go taj pedar o tradici­jo­neli Ro­ma-Butschu.

Amari moderatorkija Katharina Graf-Janoska ando aktu­jeli ardipe la sen­dun­gatar „Ro­mano Di­kipe“ an­dar Lackenbach tu­men akarel, kaj jek le lek bari­ka­neder gon­doli­pes­kere thanestar, le ando naci­jo­nal­so­cija­lis­mus mur­darde Ro­menge taj Sinti­jenge, hi. Upre ada than dschi 1945 o lek bareder logeri le Ro­menge taj Sinti­jenge andi Austrija terdscho­lahi, o afka akar­do „Zigeuner­lager Lacken­bach“. But eseri adaj ando naci­jonal­socijalis­mus mur­darde ule.

Gondolipeskere thana ando Burgenland — Ande bute­der sar 120 gemajn­tscha ando Burgenland, anglo nacijo­nal­socija­lis­mus, valami 9.000 Roma taj Sinti dschiv­nahi. Tschak jek deschto falato lendar o Poraj­mos prik dschiv­tscha. 1984 o erschti gondo­li­pes­kero than adale opferen­ge, adaj ande Lackenbach, kerdo ulo. Akan ando Burgen­land ande 24 gemajn­tscha, gondo­li­pes­kere thana le opferen­ge le NS-re­schimistar del. Ada bersch o gava Langen­tal taj Kemeta use ale.

Plantscha jeke centrali gondo­li­pes­kere thane­ske Betschiste — Sajt poar berscha jek man­gipe pal jek centrali gondo­li­peskero than le ando nacijo­nal­soci­jalis­mus mur­darde Ro­menge taj Sintijenge, Be­tschiste del. Ande ada bersch jek nevi inici­jativa kerdi uli, jek posici­jo­nakero papru­schi pisim taj le politikerenge prik dim ulo. Read the rest of this entry »