Poesijakero-atlas

Dezember 11th, 2018  |  Published in Literatur & Bücher, dROMa (Magazin)

Poesie-Atlas CoverPoesijakero-atlas – Moderni poesijakeri kunst le Romendar

Buteder sar 250 poesiji le 100 pisi­masch­ki­jen­dar taj pisi­ma­schen­dar, tel len­dar te poar lirischi hangi andar i Austrija, o ardi­jasch­tscha Wilfried Ihrig taj Ulrich Janetzki use ada „mo­derni po­esi­jake­ro-atlas le Romen­dar taj Sinti­jen-dar“ khe­tan ledschine.

O khetan kedipe „Die Morgendämmerung der Worte“ o resul­ta­to jeke but ber­schen­gere rodi­pestar ando antik­varij­ar­tscha taj bibli­jo­tek­tscha la Euro­patar hi, o resul­tato jeke litera­tura­kere visen­schoft­lichi for­schi­ni­pestar uso kvel­tscha: Poesija le Ro­men­dar taj Sinti­jendar, le Lovar­jendar, le Kalde­ra­schen­dar, le Gitano­jendar, le Gypsie­jen­dar, le Travel­leren­dar taj le Jenischi­jen­dar. Schoha ang­loda na ulo asaj minden­felitiko, adala but sen­telima pra­dima lite­ratu­ratar, savi phare te lakel hi, asaj bulho si­kado.

O khetan kedipe na len tschak o lirischi ajgeni koji upre, save ande Roma­ni pisim hi, ham te o poesiji, save andar vala­mi bisch tschib­tscha andi nimtsch­ki tschib prik be­scharde ule, but lendar o ersch­tivar. Ardija­schi Wilfried Ihrig: „Phen­do ol, i literatu­ra themes­keri litera­tura hi, te oj vidschik gendi uli. I Ro­menge­ri-lite­ratu­ra the­mes­keri litera­tura hi, mint oj vidschik pisim ol, ande but vilagi, bojd ando cile vilagi le the­mestar.“

Taj sar pe jeke atlasiske kerinel, o cile pisimasch­kiji taj pisi­masch­tscha – andar o Rusto pedar i Rumeni­ja dschi andi Argen­ti­nija – schu­kar pal o vilagi sor­tirim. Upro bare anava peres, o bari­kane dsche­ne la Ro­menge­ra-poesi­ja­tar sar Papusza, Mattéo Maximoff vaj Alexander Germano; ham te upre but fat­reter­tscha jeka neva gene­ra­ci­jatar, save pu­maro litera­rischi than meg iste sora­lisa­rinen. Taj tel lendar o ardi­jasch­tscha mu­guli jek tekst le Charlie Chapli­nis­tar ke­verin­de, savo – sar le ov ande pri auto­bijo­grafija phe­nel – upral i dajakeri rik andar jek eng­litiki „Gipsy“-fa­milija tel schta­minel. Leske­ro tschau Michael Chaplin bara vo­jaha use phentscha, hot o tekst les­kere da­destar lim schaj ol, pisinel i jazza­keri dschi­lasch­kija taj pisi­masch­kija Dotschy Reinhardt ande pro ang­lutno alav. Afka tel le Chapli­nis­keri legen­deri dilini­dschili andar „Modern Times“ and gejipe andi kenva lakla. Ham nan o je­koschno lo­schando koja: O aridi­jasch­tscha te trin dschi­lake­re tekstscha la dschi­lasch­kijatar taj Sinti­jenge­ra-pol­garen­gera aktivist­ki­ja­tar Marianne Rosenberg an­de puma­ro khetan ke­dipe upre line. La poesija hat but muja hi. (RU)

Wilfried Ihrig und Ulrich Janetzki (Hrsg.): Die Morgendämmerung der Worte. Moderner Poesie-Atlas der Roma und Sinti, Die An­de­re Biblio­thek: Berlin 2018, 350 r.

www.die-andere-bibliothek.de

ando: dROMa 53 (2018), r. 18-19 (pdf-Download)

Comments are closed.