Radijo: „Godschikani terni generacija“

November 28th, 2009  |  Published in Radio, Podcast & TV

Radijo KaktusRadijo Kaktus / WEBRADIO oe1campus
27.11.2009, 20:00 & 29.11., 20:30 & 30.11., 11:30 orenge

Verein Roma: Susanne und Johann BaranyaiI terni generacija le burgenlanditike Romendar imar pra kulturake godschikan hi, phenel i Susanne Baranyai uso 20 berschengero mulatintschago le Farajn Romestar Erba. Dugi cajt i flogoskeri grupn le Romendar ar granicalim taj diskriminirt sina. 1989 dschene khetan pumen kerde taj o farajn „Roma Oberwart – Zur Förderung von Roma“ kerdo ulo. Odoleha o fundamento le erschti interesengere fartetintschagoske la flogoskera grupnake paschlardo ulo. I Susanne Baranyai dikel adi o arajipe la 20 berschengera butjatar. „I integracijonakeri buti le farajnistar igen barikano hi. O use dschajipe le Romendar uso gadsche feder ulo taj te i terni generacija le Romendar ando Burgenland pra kulturake godschikan hi“, phenel i Baranyai ando vakeripe la Gilda Horvathaha le „Radijo Kaktusiske“. Ando Burgenland o farajn ande pe beschartscha ando pomoschagoskero siklipe pali ischkola le Romane tschavenge, barikane, sar i Susanne Baranyai, keraschkijakero mitglid le Roma Farajnistar, phukal.

Sajt 1993 o Roma andi Austrija ojs flogoskeri grupn aun prindscharde hi. Ando Burgenland valami 1.500 dschene la flogoskera grupnatar dschin. Andi cili Austrija o gendo upro 40.000 (khetan le migrantengere Romenca) schecim ol.

Sensibilisirung le ternendar

Palo keriptscha ando terno linaj ando Ebensee, kaj terne le kherodaschteschen uso gondolipeskero mulatintschago ando aguno pascheskero logeri aun gele – o „Mauthausen Komitee Österreich“ (MKÖ) jek inicijativa, kaj buteder ekspertscha le ischkolaschtschen taj ternen te vodinel, kertscha. Ando arti masektscha tranda terne – schtudentscha, betribakere birovtschagi, terne butschatscha- use neve „Mauthausen-Guides“ sikade taj certeficirim ule.

Te i Gitta Martl taj lakeri tschaj Nicole Sevik andar o farajn Ketani ada sikajipe kerde. I Gitta Martl vodschikan ande pro vakeripe pe sikatscha. „Ada arsiklipe telal i cipa dschal, latsche gondi tuke iste keres, te oda kameha, asaj ari mangipeske.“

I nacijonalakeri presidentkija Barbara Prammer, savi pe la sensibilisirungake le ternenge la temake nacijonalsocijalismus imar but berscha ande bescharel, prik dija le neve „Mauthausen-Guides“ lengero arsikipeskero certifikato ando keripe jeke mulatintschagostar Betschiste. Akan schaj ando bersch valami 300 vodiniptscha buteder le 7.500 ternenge kerde on. O epasch le „Guides“endar dschuvla hi, jek pantschto lendar jek migracijonakero gondo hi.

O neve „Mauthausen-Guides“ schaj le ischkolendar, betribtschendar taj privati dschenendar mindschart uso „Mauthausen Komitee Österreich“ buchim ol.

(volksgruppen.orf.at)

Comments are closed.