Sikavipe le Romendar andi fotografija

November 5th, 2014  |  Published in Geschichte & Gedenken, Kunst & Fotografie, Radio, Podcast & TV, Wissenschaft

Radio Roma samRoma sam
Radijo Burgenland: 27.10.2014 (on demand)

Roma-Siedlung im Burgenland (Foto: Bgld. Landesarchiv, via volksgruppen.orf.at)Na del nisaj schuscho, jekoschno dikipe. Sako dikipe papal jek kheta­ni­pes­keri forma sikal. O dikipe upro ojs „Zigeuner“ diskri­mi­niri­mo Sintijen­gero taj Romen­gero tschulipe, ando 19to schel­ber­schen­gero but irini­pes­kere redi duach naschtscha, savo pe ando fesch­time taj fotogra­fi­rime kipi ada­la peri­jo­datar sikal.

Sikavipe taj esbe lipe

„Ando oja cajt but neve konvencijon­tscha ari an, save o sika­vipe taj o esbe lipe le Sinti­jen­dar taj Ro­medar, ando cile dschi­vi­pes­kere falati dschi adi vodinen“, phenel o histo­rikeri Gerhard Baumgartner. „Te o afka akar­de ‚Zigeuner­fotogra­fiji‘ andar o phuro 19to taj aguno 20to schel­ber­schen­gero nan tschak objek­tivi dikiptscha jeka imar fageli cajta­tar, on te o resul­tato jeke kon­dicijo­ni­rime, rajipes­kere taj kate­go­ri­siri­me diki­pes­tar upre aja pol­ga­ren­geri grupn hi“, afka o Baum­gart­ner bajder.

Adala fotografiji andi erschti rik usi ilustra­cijo­na la haren­gera butja­tar taj la doku­men­ta­cija­ke le rajipes­tar taj la kontro­latar pedar o Sinti taj Roma duach o birov­tscha­ge dijanin­lahi. Kaj o haren­gere taj o favoj­ti­ni­pes­kere but­schasch­tscha o cile 130 „Zigeu­ner­sidlung­tscha“ le Bur­gen­landis­tar ojs than la krimi­nali­teta­tar dikna­hi, len­gere dschene tschin­gerde taj tschore sikade ovnahi: o tschave nange, o khera pujste taj o mur­scha taj dschuv­la ojs roasi­ni­pes­kere vasta­kere but­schasch­tscha taj vastes­kere genasch­kiji. Ham poar upre liptscha latsche sikan, hot o afka akar­de „Zigeu­ner“ na avri­jal dschiv­nahi sar o lek buteder tschore polga­ren­gere grupn le Burgen­lan­distar. Buteder pedar, schunen tu­men andi sen­dung „Roma sam“ upro Radijo Burgenland.

(volksgruppen.orf.at)

Comments are closed.