Sikavipe le Romendar andi fotografija
November 5th, 2014 | Published in Geschichte & Gedenken, Kunst & Fotografie, Radio, Podcast & TV, Wissenschaft
Roma sam
Radijo Burgenland: 27.10.2014 (on demand)
Na del nisaj schuscho, jekoschno dikipe. Sako dikipe papal jek khetanipeskeri forma sikal. O dikipe upro ojs „Zigeuner“ diskriminirimo Sintijengero taj Romengero tschulipe, ando 19to schelberschengero but irinipeskere redi duach naschtscha, savo pe ando feschtime taj fotografirime kipi adala perijodatar sikal.
Sikavipe taj esbe lipe
„Ando oja cajt but neve konvencijontscha ari an, save o sikavipe taj o esbe lipe le Sintijendar taj Romedar, ando cile dschivipeskere falati dschi adi vodinen“, phenel o historikeri Gerhard Baumgartner. „Te o afka akarde ‚Zigeunerfotografiji‘ andar o phuro 19to taj aguno 20to schelberschengero nan tschak objektivi dikiptscha jeka imar fageli cajtatar, on te o resultato jeke kondicijonirime, rajipeskere taj kategorisirime dikipestar upre aja polgarengeri grupn hi“, afka o Baumgartner bajder.
Adala fotografiji andi erschti rik usi ilustracijona la harengera butjatar taj la dokumentacijake le rajipestar taj la kontrolatar pedar o Sinti taj Roma duach o birovtschage dijaninlahi. Kaj o harengere taj o favojtinipeskere butschaschtscha o cile 130 „Zigeunersidlungtscha“ le Burgenlandistar ojs than la kriminalitetatar diknahi, lengere dschene tschingerde taj tschore sikade ovnahi: o tschave nange, o khera pujste taj o murscha taj dschuvla ojs roasinipeskere vastakere butschaschtscha taj vasteskere genaschkiji. Ham poar upre liptscha latsche sikan, hot o afka akarde „Zigeuner“ na avrijal dschivnahi sar o lek buteder tschore polgarengere grupn le Burgenlandistar. Buteder pedar, schunen tumen andi sendung „Roma sam“ upro Radijo Burgenland.