Roma sam
Radijo Burgenland: 17.8.2020 | (on demand)

Romengero-krejativi camp an­de Szom­bathe­ly ki­se­tintscha

Usar o 7to dschi uso 14to august 2020 o sako bersches­kero Ro­men­gero camp le Romen­gere kinst­le­ren­dar, save fesch­tinen, upro than le kultu­rakere khe­restar Herenyi an­de Szom­bathely, sina. Sajt schov berscha del imar ada mula­tin­tschago, kaj Romen taj gadschen o scha­jipe hi, pe te resel. O camp pra­dimo hi taj afa sako­nestar kher rodim schaj lo ol. O tha­neskero taj ang­lutno foros­kero than jek per­fekti than hi, kaj i kreja­tiviteta ando di­kipes schaj ledschim ol. Le 11 Romen­gere kinstler­tschen andar o cilo Ungri­ko afka o lek feder koji hi, puma­ro talen­to upro papru­schi te anel.

Financirim ol o Romengero camp le faraj­nistar Harofit taj le regi­jonali Romen­gere favojti­ni­pestar an­dar Szom­bathely.

Ando lejcti berscha te dschene andar i Slovenija taj avre ungri­ke use sina. Vasch i aktujeli Corona pan­demija taj vasch odole khe­tan phandle upre di­penca ando Ungriko, ada bersch tschak kinstler­tscha andar i flogos­keri grupn le Romendar, use sina. I tema­tika le ada ber­schen­gere kipen­dar uso verktscha cajt­ge­nö­sischi poesi­ja­schen­dar aun pasch­larde ule, save andar i regi­jona Vas an.

O organisatori taj o schero le campistar hi o Romen­gero kinstle­ri József Ferkovics. Ov o lek buteder koji uso Romen­gero camp organi­sirinel. Taj ov te o tradimi sor hi, asaj mula­tintschage prik te bescha­rel. O 59-ber­schen­gero ungriko, Romen­gere vurc­linen­ca, palo donde gejipe les­kera dajatar taj leskere dadestar, ando schtot­lichi upre dikipe alo. Imar agun, ov pro talento uso fesch­tinipe lakla. Ande pri tscha­vengeri cajt use minden­felitike fesch­tinipes­kere beverb­tscha use lo sina, saven­dar ov but schaj jerin­tscha. 18 ber­schenca pra daj taj pre dad dikla, taj afka ersch­tivar la kuturaha le Romen­dar, ando kontakto lo pelo. 1982 o akor 21-ber­schen­gero József ando foro Budapest gelo, upri uprutni isch­kola la sikadi­peskera kunstake, te schtu­dirinel. Use leskere soralip­tscha ando fesch­tinipe genen sakrali, simboli­schi akt- taj portät kipi. Leskero le barika­neder verk hi o „Holocaust von 1944“. O verk­tscha le kinstle­ristar imar ande Berlin, Peking vaj Washington te dikel sina.

O camp sako bersch, ando ar le kurkostar, jeke artschi­jipeha ando Herenyi kul­turakero kher, kisetim ol. Afka sar te ando lejcti berscha resle pumen Roma taj gadsche taj o verktscha le kinstle­rendar, aun pu­menge dikle. Pradim ulo o kirati le rotistar la parta­jatar le ungrike pol­garen­gere khe­tani­pestar andar o völini­pes­kero than Szomba­thely Gabor Horvath taj le dujte birostar le forostar Szom­bathely Soma Horvath. Barika­no kirati habeha taj pibeha sina. I muschika uso pradipe kertscha o dschuv­lengero chor andar Szom­bathely, khetan le Ro­menge­re-hege­du­jaschiha László Kánya. Taj te o Tibor Balog, jek igen latscho dschi­laschi Romen­gere vurc­linenca, te schunel sina.

Use ada mulatintschago amare reporteri Adi Gussak meg te o schajipe sina, le Romen­gere organi­sa­toriha József Ferkovics te vakerel. Andi arti cajt asaj Romen­gere kreja­tivi camps ando Ungriko pla­nim hi, phenel ov. Ov meg te o bari­kanipe le khetan vodini­pestar le Ro­mendar taj gadschen­dar angle asdija taj saj barikano hi, asaj pro­jektenca i kultura le Romen­dar upre te likerel. Vasch i aktu­jeli Corona pan­demija taj vasch o tschule finan­ci­jeli scha­jiptscha le Romen­gere khetani­pendar nan mindig loke, asaj mula­tintschage te kerel.

Le flogoskere grupnakere dschenenge ando Ungriko sajt o arbul­haripe la Covid 19 pande­mi­jatar i situ­acija upro butja­kero foro igen bibas­tali uli. O József phenel: „Angli pan­demija o Roma phare jek buti usch­tidnah. Akan meg phareder hi, hot Roma ando Ungriko jek buti usch­tiden“. Ov mindig 100 pro­cen­tenca uso keripe use hi taj ando 7 divesa upro dschene, save use hi, dikel. Ov sako di le dsche­nenge thavlahi, phen­tscha lo. Taj te leskeri dschuvli taj leskero 21-ber­schengero tschau, use sina. Leskeri visijona hi, asaj Romen­gere kre­jativi camps ando cilo Ungriko te kerel taj te pedar o granici le Romengere organisacijendar andar i Austrija taj andar o noch­beris­kere vilagi khetan te butscha­linen taj afka o khe­tanipe le Romen­dar andi Europa te soral­jarel.

(Le Adolf Gussakistar, volksgruppen.orf.at)

Tweet