5.007 ande Łódź/Litzmannstadt pele
Oktober 31st, 2015 | Published in Geschichte & Gedenken, Radio, Podcast & TV
Roma sam
Radijo Burgenland: 26.10.2015 | (on demand)
Sajt but schelberschengero o Roma taj Sinti le tradipeske taj la diskriminacijake ar bescharde sina. O utschipeskero gendo le tradipestar i NS-cajt kerel, kada valami 90 procenti le Romendar taj Sintijendar, save andi Austrija dschivnahi, murdarde ule.
1938 imar 232 Roma ojs „asocijali“ kategorisirim ande logertscha and tschapim ule. Jek bersch paloda, o rajipeskero harengerengero birovtschago o and tschapinipe 3.000 burgenlanditike Romendar, save meg buti te kerel dschanahi, ande logertscha ar dija.
O Gerhard Baumgartner, austritiko historikeri taj sajt maj 2014 o schero le DÖW-istar, and dikipe ando terdschijiptscha le Romendar taj Sintijendar del. Ando 17to oktoberi 1939 o Himmler phentscha, hot o cile Roma taj Sinti na troman buter upral o than, kaj le akan hi, bejg te dschal. Kaj o pal likerde Roma taj Sinti le gemajndendar fasorgim iste ule, odola akan lengero „tel schofinipe“ mangnahi. O rajipeskero sicherhajtakero scheroskero birovtschago akor o keripe afka akarde „Zigeuner logerendar“ ar dija.
O „Zigeuner logeri“ Łódź/Litzmannstadt
Le 5.007 ando logeri Łódź/Litzmannstadt deportirime Romendar taj Sintijendar, 613 dschene imar ando erschti kurke pal lengero ledschipe vasch jek epedemija mule. O avre Roma taj Sinti, save meg dschivnahi, ando jeneri 1942 ando logeri Chełmno/Kulmhof ledschim taj fagasim ule. Ada tradipe na dschivtscha niko prik. Buteder pedar, schunen tumen andi sendung „Roma sam“ upro Radijo Burgenland.