Te niko buter te phukal na dschantscha
April 27th, 2015 | Published in Geschichte & Gedenken, Radio, Podcast & TV, Veranstaltungen & Ausstellungen, Wissenschaft
Roma sam
Radijo Burgenland: 27.4.2015 (on demand)
Ando 1. 10. 1941 o Himmler i deportcija le 5.000 Romendar & Sintijendar andar i Austrija ando gheto Litzmannstadt (Łódź) kertscha. O gemajntscha loj na pekamle buter ar te del taj tschak odolen pal likerde, save lenge nucinipe anahi. Butvar o Burgenland-Roma resle sina. Maschkar o 4to taj 8to novemberi sako di jek srastuni 1.000 opferenca ladlahi. Korkore andar Lackenbach 2.000 ledschim ule (buteder: Łódź).
„Porajmos“ o akaripe le Romendar taj Sintijendar le murdaripeske duach o nacijonalsocijalistscha hi. Eseri burgenlanditike Roma tradim taj murdarde ule. Tschak valami 10 procenti le burgenlanditike Romendar o nacijengero bibstalo rajipe prik dschivde, odola save prik dschivde taj kher ale butvar sorale traumatisirim sina. Jek khetanipeskero upre butschalinipe le kojendar, so terdschivde, na ulo kerdo, o opfertscha dur ando pobisteripe atschine taj meg dugi cajt paloda ojs opfertscha la dujta klastar tel dikle le ule. But dschene le avre generacijendar tschak tschule pedar o koji, so lengere daja taj dada taj lengere babi taj papi terdschivde, schunde. Saj koji le phukajipe vaj le na phukaripe hi, palal phutschlo ulo. Buteder peda schunen tumen andi sendung „Roma sam“ upro Radijo Burgenland.