Romano Dikipe (8to feberi 2026)
Februar 13th, 2026 | Published in Radio, Podcast & TV
Romano Dikipe, 8to feberi 2026
Televisakero magacin, ORF 2 Burgenland
Ando aktujeli ardipe la sendungatar Romano Dikipe phukavas pedar i naschadi Romengeri sidlung andar Lackenbach, pedar o artschijipe „Amen sam demokracija“, savo ando parlamento prado ulo, jek vakeripe le bare raschajiha Ägidius Zsifkovics sikavas taj o gondolipeskero mulatintschago upro atentato Erbatar.
I naschadi Romengeri sidlung andar Lackenbach
O kesdipe, afka sar mindig, amaro sendungakero redo „Upro jomi le naschade Romengere sidlungtschendar le Burgenlandistar“ kerel. Adi o Adi Gussak ando becirk Uprutni Pulja dromeske hi, hatek ande Lackenbach. Jek bersch palo kija bersch, jek gondolipeskero mulatintschago Lackenbach amen vodinel. Odoj upro Romengero gondolipeskero than upro opfertscha le agune uprelikeripeskere logeristar, gondolim ol. Ande ada sikajipe ham vasch i aguni Romengeri sidlung ande Lackenbach dschal. Kaj li sina? Ko odoj dschivlahi? Del meg jomi? O Adi Gussak angle poar kurke ande dschendeskere situaciji le biro Christian Weninger taj le phure biro Heinrich Dorner restscha.
Artschijipeskero pradipe „Amen sam demokracija“
Angle 50 berscha andi Austrija, o flogoskero grupnengero tschatschipe, ar dim ulo. Ada tschatschipe o tschatschiptscha le flogoskere grupnendar upre sikal. Ande, afka sar o keripe le flogoskere grupnengere bajrotschendar tel pisim hi, erschtivar le horvackenge, slovenitikenge, ungrikenge taj tschechitenge. O aunprindscharipe le slovakitendar ando bersch 1992 sina, le Romendar akor ando bersch 1993. Afka andi Austrija schov flogoskere grupn aun prindscharde hi taj lenge vidminel pe akan jek artschijipe ando parlamento.
Ando vakeripe le bare raschajiha Ägidius Zsifkovics
Sajt 16 berscha o Ägidius Zsifkovics o baro raschaj Tikni Martonatar hi. Ojs burgenlanditiko horvacko o khetan dschivipe le burgenlanditike flogoskere grupnendar, barikano ando vodschi leske paschlol. Leske ham te jek dschivdoni gondolipeskeri kultura barikani hi taj afka ov odoleske and pe bescharel, hot ando gemajntscha, gondolipeskere bara le murdarde taj tradime manuschenge, upre terdscharde te on. O Adi Gussak le bare raschaj ande leskero kher Tikni Martonate restscha, kaj ando vakeripe, barikano vasch i flogoskeri grupn le Romendar gelo.
Gondolipe upro atentato Erbatar
Terdschijiptscha del, save schoha pobisterde na on. Afka sar o atentato Erbatar ando feberi 1995. Ande oja cajt, schtar terne burgenlanditike Roma jeka bombatar ando paschipe lengera sidlungatar, murdarde ule. O gondolipe upre lende, jek fiksi punkto andi austritiki gondolipeskeri kultura hi. Jek bersch palo kija besch ando feberi, familijakere dschene taj pajtaschtscha le opferendar khetan an, ham te fatretertscha le flogoskere grupnendar taj la politikatar, khetan te gondolinel.
(Volksgruppenredakti ORF/Josef Schmidt)