Romengero-podcast „RYMEcast“: Sejnur Memiši ando vakeripe

O Sejnur Memiši taj o Nino Novakovic o schere hi pal „RYMEcast“, jek ba­ri­ka­no rika­kero Ro­men­ge­ro-me­di­jen­ge­ro pro­jek­to andi Ger­ma­ni­ja. Sajt o ter­no li­naj 2020 o duj bu­teder sar 100 falati len­gere pod­castistar kerde. Amen le Sej­nu­riha pedar o sce­nar­tscha va­ker­tscham.

dROMa: So hi o koja maschkar jek podcast taj jek radijos­ke­ri sendung?
Sejnur Memiši: Jek podcast kvasi jek audijos­kero keripe sar ando radijo hi, tschak oni mu­schika, savo min­dig online – le vastes­ke­roha vaj pedar o komp­juteri – te schunel dscha­nes. Use jek radi­joskeri sendung butvar jeka sen­dinipes­kera cajtatar tel hejngim sal. Jek podcast schaj mindig upro sele­toskere formtscha sar Spotify, Apple vaj Google schunes.

Soske ada medijum ar rodijan?
Me imar sajt mri tschavengeri cajt ojs audijo-reporteri vaj uso radijo buti te kerel ka­mahi. Duach o podcast o latschi­pe man sina, loke te kes­dinel taj na le bare medijen­dar tel hejngim te ol.

O reporterengero dschanipe tuke kvasi andi betschu­ja pa­sch­lar­do ulo …
Hatek schaj. Te mro dad reporteri hi taj agun ande Pristina (Kosovo) jek ajgeni radijos­keri sen­dung ande Romanes le sina. Kada me trin vaj schtar berscha phu­rano somahi, jefkar le use leskeri buti te vodinel taj leske palo ku­listscha use te dikel trom­tschom. Taj sajt oja cajt mro interesi le medi­jenge, la repor­te­ris­kera butjake taj le mode­ri­ri­nipeske, dschangardo sina. Pasche mro dad te mro batschi, la daja­kera rik­tschatar, re­porteri hi taj ojs modera­tori use „Radio Romano“ andi Schvedija butscha­linel.

Ajgeni mediji

Soske tumen jek podcast use aja tema kesdin­tschan?
Kada amen „RYMEcast“ kertscham, meg nisaj pod­cast le Sinti­jendar taj Romen­dar taj pedar Sinti taj Roma delahi. O Sinti taj o Roma andi Ger­manija jek nacijo­nali tschulipe hi taj len o tscha­tschipe upre jek ajgeni medijum hi. Amen­ge bari­kano hi, hatek la ajgeni grupn te soraljarel taj te le khe­tanipe te sensi­bilisirinel. Taj duach vake­riptscha le Sinti­jenge taj Romenge le pod­castiha jek hango te del.

Me gondolinav, hot mindig loke nan, asaj minden­feli­tike cilis­kere grupn aun te va­kerel …
Amen na kamahahi tschak jek podcast le aktivistschenge, amen te avren aun te vakerel kama­hahi, save na aktivi hi vaj save tschule dscha­nip­tscha pumenca anen. Vaschoda bari­kano hi, upre te dikel, mindig te le dikipeha vala­kastar andar o khe­tanipe te dikel.  Hatek, amen la Romen­ge­ra-grupn taj te le kheta­nipe, ojs publi­kum kamaha. Vaschoda poarvar pe­kamlo hi, te fochiskere aka­riptscha vaj avre infor­maciji pele, odola te erklerinel, kaj le o cile te hajol te dschanen.

Tu o podcast khetan le Nino Novakoviciha keres. Katar tu­men prin­dscharen?
O Nino taj me, 2017 use jek sikadipeskero talalinipe schtu­dirime Sinti­jenge taj Romenge restscham amen taj poar masek­tscha paloda, restscham amen papal uso terni­peskero gondo­lipeskero ladipe „Dikh He Na Bister“ ande Auschwitz taj Krakau. Afka latsche paj­tasch­tscha ujam taj sajt o kise­tinipe le ber­schestar 2017, khetan use workshops ter­nenca te butscha­linel kes­din­tscham.

Sar tumenge i buti upre ulan?
Me medijakero vodinipe schtudirinahi taj le „RYMEcastiske“ upro reporte­ren­gere taj medijali butja dikahi. A.b. me erschtivar jek temakero redo kon­cipirinav taj paloda le redoske rescher­schi­rinav. Akor upre las taj me kvasi le Ninoske i tema angle terdscha­rav, savo akor use mri re­scherscha leskere po­litischi analis­tscha kerel. Ada le Ninoskero koja hi, mint ov ande Göttingen, virt­schof­takeri peda­gogik taj politi­kakeri visen­schoft schtu­dirinel. Paloda tschinav o redo taj le pradi­peske sa kisetinav. Ando kisetinipe akor ver­bung upri Insta­gram-rik „roma­youth­media“ kerav, kaj o redo te schundo te ol.

Nominirim

Del te redi, save igen but rejakcijontscha ar putrinde?
O „berscheskero pal dikipe 2021“, savo ando merc 2022 andi rubrik „Podcast“ le „CIVIS medijen­gere pati­jari­peske 2022“ nomi­nirim ulo, dschijakana o lek buteder rejak­ci­jontscha ar putrin­tscha. Hatek te vasch o nomi­ni­rinipe, kaj o patija­ri­peskero prik dipe ando ARD, ORF & Co. sikado ulo. O barikanipe adale redostar sina, hot amen, pal diklo, papal o cile nevip­tscha pedar Sinti taj Roma le berscheske 2021, rescha­schi­rintscham. Taj afka but latsche taj na latsche nevip­tscha ande jek redo phukade ule.

Dschanes tu jek redo te akarel, savo tuke barikano hi?
Amen, dschijakana ando lejcti duj taj epasch berscha, buteder sar 100 redi te kerel sina. Adaj eknaj phare­der hi, jek jekoschno redo ar te rodel. Vaschoda kama o dipe te nucinel, pedar o arte ardip­tscha te vakerel, save amen aktujeli ando upre dipe le insti­tu­tistar la didak­tikake la demo­kracijatar (Leibniz-uni­ver­si­teta Hannover) taj le sika­dipes­kere fo­rumistar gejng anti­ciga­nismus, kertscham. Use ada schtarto ardipe, schtar redi le „insti­tu­ci­joneli anti­ciganisvmusistar“ dschala. Adala redi, aktujeli o lek feder redi hi, save amen kertscham. Te tech­nischi taj te so te schunel hi. Ada redo igen barikano man kerel, odoj pro­fesor­tschenca, badaren­ca taj akti­vistschen­ca andar i Sinti- taj Ro­ma-grupn, schaj vaker­tscham. Taj te minden­felitike periptscha le anti­ciga­nis­musitar upre astaras.

O erschti redo ando terno linaj 2020 online gelo. Lel o lock­down uso keri­pe le „RYME­castistar“ jek than ande?
O gondo le „RYMEcastiske“ imar sajt o kesdipe le bersches­tar 2019 man sina, hatek vaschoda, kaj meg nisaj podcast le Sinti­jendar taj Romen­dar taj te pedar o Sinti taj Roma, ando nimtschko tschib­tscha­kero than, dija. Me imar igen dur i pod­cast-sce­na aun mange dikav. Ande oja cajt, o Nino meg ande jek avro pro­jekto butscha­linlahi. Duach i pan­demija, usar o april 2020, akor ham tschatschi­kan buteder cajt amen sina, amen le podcastiha donde te bescharel. Anglo­da workshops ter­nenca kertscham, taj vasch o lockdown nana amen buter o schajipe, klasischi sika­dipeskeri buti te kerel. Afka automatischi mujsim samahi, digita­leder te gon­dolinel taj oda te prik te bescharel. Pasche o podcast upre fo­kusirin­tschom man, upre Instagram buteder kva­lificirti koji usi sika­di­pes­keri buti te kerel.

Ada pharo hi

Andi Germanija ham but Romengere-mediji na del. Soske?
Andi Germanija na del ajgeni Sinti- taj Roma-sen­dung­tscha, sar andi Austrija. Kekaj amen ojs naci­jonali tschu­lipe jek tscha­tschipe upre jek ajgeni medijum ovlahi – andi tele­visa vaj te ojs radijo taj podcast. Amen andar RYMEcast upre dikas, andi cukunft buteder le pradi­me-tscha­tschi­peskere sen­derenca khetan te butscha­linel. Ham andi Ger­manija ada pharo hi.

Uschtiden tumen valasaj pomoschage? Vaj po­mo­scha­go duach i infra­struk­tura?
Amen amaro podcast „self made“ kesdintscham, oni valasaj pomo­schago. Poar masek­tscha paloda le Ninoske­ro farajn „Terne Rroma Süd­nieder­sachsen e.V.“ jek tikno digitali pro­jekto sina, taj afka eknaj audi­joskero ekvip­ment schaj amenge kin­tscham. Amen bastale samahi, kaj amen akan pro­fesijo­neli ek­vipment sina, mint amen amare redi angloda muguli head­setenca upre lijam.

Lejcti bersch me, avre aktivis-tschenca andar Rheinland-Pfalz, o farajn „Medien- und Kultur­zentrum Deutscher Roma e.V.“ ker­tschom. Taj odoj upro pro­jekto „Digital Ge­nera­tion – digitale Bildungs­arbeit über Sin­ti:zze & Rom:nja mit Podcast & Social Media“, po­mo­schagoha la schtif­tun­gatar EVZ, butscha­linav. Odoj mro vide­jo/pod­cast-for­mato „Comic vs. Reallife-Helden“ kerdo ol. Uso for­mato vasch rejeli taj fiktivi jeri­nasch­tscha andar i Sinti- taj Roma-grupn dschal. Sako redo ojs duj fala­tengero ar dim ol: Falato 1 ojs videjo upre Insta­gram taj YouTube, kaj me i bijo­grafija angle terdscha­rav, vake­ripes­ke­re-fa­la­tenca le je­koschne khe­ro­daschistar. Taj o falato 2 jek vakeripe le khero­daschiha upre „RYMEcast“ hi. Ada pro­jekto duj berscha naschel, taj „RYMEcast“ afka andi post­produk­cijona pro­fesijo­ne­leder schaj ol.

O vakeripe kertscha o Roman Urbaner.

► instagram.com/romayouthmedia
► rymecast.de

Ando: dROMa 67, Herbst/Terno dschend 2022
(→Themenheft/temakeri heftlina  Internet)

Tweet