I Leondingeriskeri 44ti Galerija ande pro arto artschijipe la Romengera-kinstlerkijake Ceija Stojka pe vidminel. Telal o anav „maschkar o tra­di­pe amaro muj naschat­scham“ lakero verk, savo pe le geno­cidiha upro Roma taj Sinti andar o di­kipe jeka prik dschiv­da­tar donde bescha­rel, sikal. O artschi­jipe usar o 27to maj 2015 dschi uso 10to juli te dikel hi.

I Ceija Stojka 1933 ojs jek le schov tschavendar jeka Lovara fami­lija­tar ando Schtacko upro them ali. Telal o NS-reschim, na dur angle lakero deschto bersch, kada upro them ali, ando logeri Auschwitz ledschim li uli, akor ando loge­ri Ravensbrück taj palo­da Bergen-Belsen, kaj oj pra daja­ha taj pra phen­jaha retim uli. Ando masch­ka­ripe le 80te berschen­dar i Ceija Stojka khetan pre phra­leha ojs erschti dsche­ne andi Austrija, o na phu­kajipe pedar o tra­dipe le Romen­dar taj Sintijendar ando nacijo­nal­socija­lis­mus taj i diskri­mi­na­cija andi dujti repub­lika, phagle. Oj le ter­dschiv­de kojen­ge alava taj te feschti­ni­pes­kere ardschu­mi­pes­kere koji lakla. I kinstler­kija lakeri bibas­tali cajt, savi oj ter­dschiv­tscha, ande fesch­time kipi fabu­tscha­lintscha, save ham mindig meg o bibas­talo tra­dipe sikan.

I Stojka pre terdschijiptscha min­dig ojs varni­ni­pes­kero palgon­do­li­nipe famit­li­nel: „Me darav, hot i Europa pri bibastali cajt pobis­terl taj Auschwitz tschak sol. Anti­ciga­nis­tischi prik asta­rip­tscha, strate­giji taj akci­jontscha duka anen taj igen bri­gaschne man keren.“ Lake­re verktscha inter­nacijo­nali dikipe uschti­dine, lakere kenvi ande but tschib­tscha prik be­schar­de ule. I Romen­geri-kinstler­kija but pati­ja­rip­tscha taj aun­prindscha­rip­tscha usch­tidija. Ando bersch 2009 duach o bunda­kero ministe­ri­jum le sikli­peske, la kuns­take taj la kultu­rake usi „profe­sor­kija“ akardi li uli. Oj ando jeneri 2013 Betschiste muli.

(volksgruppen.orf.at)

Koji uso artschijipe:
44er Galerie
, Stadtplatz 44,, A-4060 Leonding
Kesdipe: 27to maj 2015, Kisetinipe: 10to juli 2015
Harango: +43 732 6878-8500
http://www.kuva.at/galerie

Tweet